{"id":4387,"date":"2026-02-03T07:45:22","date_gmt":"2026-02-03T06:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/?p=4387"},"modified":"2026-02-03T08:11:51","modified_gmt":"2026-02-03T07:11:51","slug":"kurikulum-za-albanski-jezik-i-kulturu-strateski-instrument-za-ocuvanje-materinjskog-jezika-medu-mladim-generacijama-albanaca-u-hrvatskoj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/2026\/02\/03\/kurikulum-za-albanski-jezik-i-kulturu-strateski-instrument-za-ocuvanje-materinjskog-jezika-medu-mladim-generacijama-albanaca-u-hrvatskoj\/","title":{"rendered":"Kurrikula e l\u00ebnd\u00ebs Gjuha Shqipe dhe Kultura Shqiptare - nj\u00eb instrument strategjik p\u00ebr ruajtjen e gjuh\u00ebs amtare tek brezat e rinj t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Kroaci"},"content":{"rendered":"

Ministria e Shkenc\u00ebs, Arsimit dhe Rinis\u00eb n\u00eb Kroaci ka miratuar zyrtarisht Kurrikul\u00ebn e l\u00ebnd\u00ebs \u201cGjuha dhe Kultura Shqipe\u201d p\u00ebr shkollat fillore dhe t\u00eb mesme, t\u00eb njohur si Modeli C, duke i dh\u00ebn\u00eb komunitetit shqiptar nj\u00eb instrument standard dhe afatgjat\u00eb p\u00ebr ruajtjen e gjuh\u00ebs dhe identitetit komb\u00ebtar brenda sistemit arsimor kroat. Vendimi, i publikuar n\u00eb \u201cNarodne novine\u201d (Fletorja Zyrtare e Republik\u00ebs s\u00eb Kroacis\u00eb) m\u00eb 5 dhjetor 2025 hyri n\u00eb fuqi dhe zbatohet p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit e shkollave fillore dhe t\u00eb mesme duke filluar nga viti shkollor 2025\/2026.<\/p>\n\n\n\n

M\u00ebsuesja Melita Ore\u0161kovi\u0107 ka informuar se grupi i puns p\u00ebr hartimin e Kurrikul\u00ebs s\u00eb miratuar nga Ministria e Shkenc\u00ebs, Arsimit dhe Rinis\u00eb, p\u00ebrb\u00ebhet nga an\u00ebtar\u00ebt e K\u00ebshillit t\u00eb M\u00ebsuesve Shqiptar\u00eb t\u00eb Kroacis\u00eb, konkretisht:<\/p>\n\n\n\n

Mendu Imeri, Melita Ore\u0161kovi\u0107, Vesel Lekaj, Suzana Jakupi dhe Liza Kajtazi<\/p>\n\n\n\n

Kurrikula \u00ebsht\u00eb hartuar n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nenit 27, pika 9 t\u00eb Ligjit p\u00ebr edukimin dhe arsimimin n\u00eb shkollat fillore dhe t\u00eb mesme t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kroacis\u00eb, si dhe nenit 6 dhe 17 t\u00eb Ligjit p\u00ebr edukimin dhe arsimin n\u00eb gjuh\u00ebn e pakicave komb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n

\u201cTani na pret puna p\u00ebr implementimin e k\u00ebsaj Kurrikule n\u00eb procesin m\u00ebsimor t\u00eb Gjuh\u00ebs shqipe dhe kultur\u00ebs shqiptare n\u00eb Kroaci. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap historik p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb Kroaci. Na prift\u00eb e mbara!\u201d, thekson Ore\u0161kovi\u0107, kryetare e K\u00ebshillit t\u00eb M\u00ebsuesve Shqiptar\u00eb t\u00eb Kroacis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

Sipas statistikave t\u00eb vitit 2021, n\u00eb Kroaci jetojn\u00eb 13 817 shqiptar\u00eb, nj\u00eb prej 22 pakicave t\u00eb njohura n\u00eb Kushtetut\u00eb. Miratimi i Kurrikul\u00ebs sh\u00ebnon nj\u00eb hap m\u00eb shum\u00eb, q\u00eb shteti kroat nd\u00ebrmerr p\u00ebr standardizimin e programit m\u00ebsimor t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe p\u00ebr ciklin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n

Dokumenti n\u00ebnvizon rolin e gjuh\u00ebs shqipe si shtylla kryesore e identitetit komb\u00ebtar, duke cituar Eqrem \u00c7abejn: \u201cGjuha \u00ebsht\u00eb pasqyra m\u00eb e qart\u00eb e nj\u00eb kombi dhe kultur\u00ebs s\u00eb tij.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Kurrikula mb\u00ebshtetet n\u00eb tre fusha kryesore kompetencash:<\/p>\n\n\n\n

1. Flas dhe shkruaj n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe<\/p>\n\n\n\n

Zhvillim i aft\u00ebsive t\u00eb komunikimit, t\u00eb kuptuarit, shkrimit dhe p\u00ebrdorimit funksional t\u00eb gjuh\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n

2. Lexoj dhe krijoj<\/p>\n\n\n\n

Njohja me let\u00ebrsin\u00eb shqipe, interpretim tekstesh, krijimtari letrare dhe zhvillim i mendimit kritik.<\/p>\n\n\n\n

3. Hulumtojm\u00eb kultur\u00ebn dhe median<\/p>\n\n\n\n

Njohja e kultur\u00ebs, historis\u00eb, traditave shqiptare, aktivitet praktike, pun\u00eb projektuale dhe edukim multikulturor.<\/p>\n\n\n\n

Kurrikula \u00ebsht\u00eb hartuar p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrshtatur niveleve t\u00eb ndryshme t\u00eb shqipes, q\u00eb kan\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit shqiptar\u00eb n\u00eb Kroaci. Ajo parashikon rezultate t\u00eb hapura t\u00eb t\u00eb nx\u00ebnit, q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb qasje fleksib\u00ebl nga klasa e par\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb gjimnazit.<\/p>\n\n\n\n

Ky vendim \u00ebsht\u00eb i nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sepse standardizon p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb programin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Kroaci, duke krijuar nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb unifikuar m\u00ebsimore. Ai forcon identitetin kulturor t\u00eb komunitetit shqiptar dhe rrit pranin\u00eb e kultur\u00ebs son\u00eb n\u00eb sistemin arsimor kroat. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, vendimi nxit integrimin, respektin dhe bashk\u00ebjetes\u00ebn nd\u00ebrkulturore, duke krijuar ura komunikimi mes komuniteteve. Kjo kurrikul\u00eb shikohet si nj\u00eb instrument strategjik p\u00ebr ruajtjen e gjuh\u00ebs amtare tek brezat e rinj t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Kroaci, por edhe si nj\u00eb model i shk\u00eblqyer bashk\u00ebpunimi mes institucioneve kroate dhe komunitetit shqiptare.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ministarstvo znanosti, obrazovanja i mladih u Hrvatskoj slu\u017ebeno je odobrilo Kurikulum za albanski jezik i kulturu za osnovne i srednje \u0161kole, poznat kao Model C, koji albanskoj zajednici pru\u017ea standardni i dugoro\u010dni instrument za o\u010duvanje jezika i nacionalnog identiteta unutar hrvatskog obrazovnog sustava. Odluka, objavljena u \u201eNarodnim novinama\u201c (Slu\u017ebeni oglasnik Republike Hrvatske) 5. prosinca 2025., […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":4388,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4387"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4391,"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4387\/revisions\/4391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kazaliste-mergimtari.hr\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}